Przewlekły ból w okolicy przyczepu rozcięgna podeszwowego przy guzie piętowym, nasilający się przy pierwszych krokach rano lub po dłuższym bezruchu. Charakter bólu jest zwykle punktowy przy podeszwowej części pięty i związany z napięciem ścięgnisto-powięziowym podeszwy nogi.

Zacząć się może jako mechaniczne przeciążenie przekazywane przez rozcięgno (np. długie stanie, bieganie, zwiększenie objętości treningu), zaburzenia mechaniki stopy, nadwaga i/lub skrócenie mięśni trójgłowych łydki. Zmiany degeneracyjne na poziomie przyczepu mięśni głębokich stopy są częstym rozwinięciem problemu.

Podstawą leczenia, podobnie jak w tendinopatiach jest terapia ruchowa: praca nad mobilnością mięśnia trójgłowego, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stopy/łydki oraz – przede wszystkim - progresywne obciążanie rozcięgna. Edukacja (modyfikacja przyzwyczajeń, zmiana obuwia/wkładek) i ćwiczenia w domu dają najlepsze rezultaty w połączeniu z wcześniej wymienionymi metodami.

Uszkodzenie więzadeł stawu skokowego wskutek inwersji (najczęściej) lub ewersji (rzadko) stopy — istnieją III stopnie naruszenia struktur - od łagodnego naciągnięcia po całkowite zerwanie wymagające interwencji chirurgicznej. Objawami są: ból, obrzęk, ograniczenie chodu i stabilności.

Mimo, iż zazwyczaj jest wynikiem nieszczęścia, uraz ten związany jest często z niewystarczającym przygotowaniem układu ruchu pod kątem propriocepcji czy siły mięśniowej całej kończyny dolnej – w tym bioder.

W większości przypadków preferowanym sposobem leczenia jest rehabilitacja funkcjonalna — wczesne przywracanie zakresu ruchu w stawie skokowym, ćwiczenia siłowo-stabilizacyjne oraz trening propriocepcji / równowagi. Nauka udowadnia, iż programy oparte na ćwiczeniach zmniejszają ryzyko nawrotu.

Przewlekła dolegliwość ścięgna Achillesa mająca dwa oblicza. Objawia się bólem, sztywnością i ograniczeniem funkcji w okolicy 2–6 cm powyżej przyczepu piętowego lub
przy przyczepie, a każdy z tych przypadków odznacza się trochę inną strategią działania.

Zmiany ścięgna w tendinopatii mają charakter degeneracyjny raczej niż klasyczne ostre zapalenie, a pojawiają się zazwyczaj w wyniku przeciążenia (np. nagły wzrost obciążenia
biegowego) czy zaburzeń mechaniki (np. ograniczona ruchomość stawu skokowego), ale mogą mieć na nie wpływ również wiek, zmiany metaboliczne czy nieadekwatna regeneracja.

W przypadku tego typu jednostek najlepiej sprawdzają się protokoły ruchowe HSR (Heavy Slow Resistance) lub im podobne, polegające na stopniowalnym obciążaniu struktur ścięgnistych, by w końcu wrócić do bardziej funkcjonalnych i „skocznych” wzorców ruchowych.

Kolejna tendinopatia – tym razem ścięgna rzepki, objawiająca się bólem w jej dolnej okolicy, gdzie przyczepia się do guzowatości piszczeli — typowa u sportowców wykonujących skoki i lądowania. Dolegliwości tutaj odczuwalne są szczególnie przy wysiłku obciążającym wyprost kolana.

Zmiany w ścięgnie swój początek mogą mieć poprzez przeciążenie ekscentryczne podczas lądowania/skoku, powtarzalne duże siły kompresyjne na ścięgno lub czynniki osłabiające strukturę ścięgna.

W leczeniu tej dolegliwości oprócz progresywnego obciążania ścięgna, ważna będzie również praca nad techniką lądowania oraz trening mięśni powiązanych kinetycznie ze wzorcami ruchowymi wykorzystywanymi w danym sporcie.

Zespół bólowy przednio-bocznej części kolana, często nasilający się przy czynnościach obciążających staw rzepkowo-udowy: wchodzenie po schodach, kucanie, bieganie. Lokalizacja bólu w tym przypadku znajduje się po bocznej stronie rzepki lub za nią.

Kolano biegacza ma charakter wieloczynnikowy: powtarzalne przeciążenie stawu rzepkowo-udowego (np. nagły wzrost objętości biegania), zaburzenia kontroli mięśniowej oraz czynniki związane z techniką biegu. Różne przeglądy naukowe podkreślają, iż np. zbyt niska siła prostowników oraz zaburzona kontrola biodra/kolana są modyfikowalnymi czynnikami ryzyka.

Ruch i ukierunkowane ćwiczenia są podstawą leczenia — programy wzmacniające mięśnie prostowników kolana oraz mięśni biodra dają największe i najbardziej trwałe korzyści. Indywidualna terapia powinna łączyć ćwiczenia siłowe z treningiem neuromotorycznym (korekta wzorców ruchu przy lądowaniu i przetaczaniu stopy), edukacją o kontroli obciążenia i modyfikacją aktywności.

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego (ale też innych) w kolanie jest jednym z najczęstszych urazów, które wydarzają się na murawie czy stoku narciarskim. Taki wypadek najczęściej kończy się ingerencją chirurgiczną tj. rekonstrukcją tych struktur.

Natomiast warto pamiętać, iż każda operacja ortopedyczna przypomina uraz sam w sobie. Kolejne tkanki zostają przerwane, aby dostać się do stawu, by mogło dojść do naprawy w stawie. Mimo, iż zabiegi takie spełniają swoją rolę w leczeniu uszkodzonych więzadeł, zostawiają pacjenta z osłabioną kończyną niezdolną do wcześniejszej aktywności. Na szczęście literatura naukowa bogata jest w treściwe protokoły i wytyczne dotyczące rehabilitacji kończyn dolnych po tego rodzaju działaniach.

Wielomiesięczna rehabilitacji w tym przypadku polegać będzie na wczesnym przywracaniu zakresu, kontroli motorycznej, treningach hipertroficznych, siłowych by w końcu dojść do zaawansowanej plyometrii i drilli sportowych. Ponadto przywracanie do sprawności kierowane będzie konkretnymi i sprawdzonymi kryteriami powrotu do sportu.

Ból w okolicy bioder i miednicy może mieć bardzo dużo potencjalnych źródeł. Genezy można szukać zarówno wewnątrzstawowo (np. choroba zwyrodnieniowa, zapalenie kaletki krętarza), na poziomie tkanek miękkich (np. tendinopatie mm. pośladkowych, naciągnięcia przywodzicieli) lub poza samym stawem, gdyż zdarza się, że ból rzutuje z kręgosłupa.

Ze względu na wielkość struktury stawu biodrowego, ból może pojawiać się w pachwinach, w okolicy kości krzyżowej i niżej, ale także z przodu czy po boku. Tak rozległa gama
możliwości podpowiada jak ważna w temacie bólu biodra jest specjalistyczna diagnoza problemu.

Wyprowadzenie pacjenta z problemów bólowych w tym obszarze często polega na odpowiednio zaprogramowanym planie odbudowy mobilności biodra oraz wielokierunkowe wzmocnienie mięśni okalających staw.

Ból dolnego odcinka kręgosłupa jest obecnie pierwszą przyczyną niepełnosprawności na świecie wg. WHO. Co ciekawe, najczęściej występuje w postaci niespecyficznej – znaczy to, iż sam ból nie ma swojego źródła w uszkodzeniu czy degeneracji struktur kręgosłupa.

Obecnie jako przyczyny niespecyficznego bólu kręgosłupa wymienia się niską sprawność fizyczną, przeciążenia czy czynniki psychospołeczne. Nie zmienia to faktu, iż wciąż zdarzają się przypadki „ostrego dysku”, mające swoje źródło w podrażnieniu korzeni nerwów wychodzących z rdzenia kręgowego.

Niezależnie od przyczyny bólu, wytyczne mówią jasno – ćwiczenia terapeutyczne w znacznym stopniu redukują dolegliwości oraz poprawiają funkcję. Wczesne zachęcenie do aktywności z indywidualnym programem uzupełnionym o edukację o mechanizmach bólu wraz z ewentualnymi modyfikacjami stylu życia jest najlepszą drogą do powrotu do pełni życia.

Dziś w literaturze przedmiotu nazywany RCRSP (pol. „ból barku związany ze stożkiem rotatorów”) termin-parasol opisuje takie schorzenia jak: tendinopatie stożka rotatorów, zapalenie kaletki podbarkowej i naderwanie stożka rotatorów. Problemy bólowe w okolicy barku mogą objawiać się na wiele sposobów, ale częstą ich formą jest znaczny dyskomfort przy unoszeniu i/lub rotacji ramienia oraz ograniczenie aktywności powyżej poziomu głowy.

Źródłem tego rodzaju schorzeń mogą być zarówno urazy, przeciążenia związanie z powtarzalnymi ruchami w pracy/sporcie jak i degeneracja ścięgien z przyczyn naturalnych. Ćwiczenia fizyczne w tym przypadku są pierwszorzędnym wyborem leczenia zachowawczego. Zależnie od indywidualnych deficytów u pacjenta mogą być to ćwiczenia przywracające zakres ruchu w stawie, ćwiczenia wzmacniające mięśnie rotatorów (lub inne grupy mięśniowe biorące udział w ruchach kompleksu barkowego), trening kontroli łopatki czy po prostu bardziej ogólny trening siłowo-funkcjonalny kończyny górnej.

Tzw. zamrożony bark objawia się stopniowo narastającą bolesną sztywnością barku z ograniczeniem aktywnego i biernego zakresu ruchu, często przebiegającą w fazach – ciepłej (ostrej) – zimnej (sztywnej) – odmrożeniowej (remisja objawów). Długość poszczególnych faz jest mocno indywidualna.

Etiologia choroby nie jest do końca znana, lecz wśród czynników ryzyka znajdują się: płeć (żeńska), wiek, nadwaga, cukrzyca, choroby tarczycy, wcześniejsze urazy barku oraz epizod długiego jego unieruchomienia.

Mimo, iż nauka wciąż nie poznała do końca mechanizmów powstawania tego schorzenia, mamy już klarowne wytyczne dotyczące leczenia. Choroba ze względu na swój przebieg wymaga przede wszystkim edukacji pacjenta na ten temat, wraz z ewentualnymi uzupełnieniami w postaci terapii manualnej i/lub zastrzyków sterydowych. Filarem leczenia są natomiast ćwiczenia fizyczne barku – w fazie ostrej dostosowane do możliwości bólowych pacjenta, a w fazie sztywnej – bardziej „agresywne” treningi mobilizujące torebkę stawową w celu przywrócenia zakresu ruchu.

Niestabilność łokcia to zaburzenia biomechaniki stawu łokciowego przejawiające się uczuciem „przeskakiwania w stawie”, brakiem siły w kończynie, ograniczeniem zakresu ruchu, możliwym nawracającym podwichaniem oraz oczywiście bólem. W opisywanym przypadku objawy te są wynikiem braku stabilności wywołanej niewydolnością struktur więzadłowych okalających łokieć.

Niestabilność łokcia może być oczywista – np. może dojść do zwichnięcia przedniego w wyniku upadku. Czasami jednak niestabilność może mieć mniej ostry charakter, a diagnoza zdarza się być nieoczywista. Rzadziej tego typu schorzenia powstają w wyniku chronicznego przeciążania łokcia np. w sportach rzutowych. Przykładami tu mogą być takie jednostki jak PLRI czy PMRI, gdzie uszkodzone zostają więzadła po stronie bocznej/przyśrodkowej i wywołują one dyskomfort w konkretnych ruchach kończyną.

Ze względu na skomplikowanie omawianego tematu do rehabilitacji tego typu urazów trzeba podejść z odpowiednią wiedzą specjalistyczną. Trening ruchowy oparty na wczesnej mobilizacji i odbudowie kontroli motorycznej łokcia przy unikaniu niekorzystnych w początkowych fazach ruchów jest kluczem do powrotu do sprawności. Nieodpowiednie leczenie może prowadzić do powikłań, w tym przewlekłą, nawracającą postać niestabilności.

Złamania, czyli przerwania ciągłości kostnej występują we wszelakich formach – zależnie od rodzaju, lokalizacji i stopnia zaawansowania. Mogą być otwarte lub zamknięte, proste lub złożone (wieloodłamkowe), przebiegać poprzecznie do kości, wzdłuż niej lub nawet spiralnie.

Do tego wymienić można złamania awulsyjne, kompresyjne czy typu „zielonej gałązki”. Naturalnie najczęściej są one wynikiem nieszczęśliwych upadków, ale zdarza się, że są następstwem osteopenii czy osteoporozy lub wynikają ze zmęczenia aparatu ruchu. Niezależnie od wszystkich wymienionych wcześniej rodzajów – najlepszym sposobem uporania się z nimi jest przywrócenie funkcji w dotkniętym obszarze ciała. Środkiem do tego celu jest odpowiednio poprowadzona rehabilitacja ruchem z naciskiem na jak najwcześniejsze, ale kontrolowane obciążanie dotkniętej kości. Każdy plan powrotu do sprawności powinien natomiast zostać zindywidualizowany pod konkretny typ złamania.