Terapia masażem jest powszechnie wykorzystywana w medycynie sportowej. Udokumentowano jej pozytywne efekty, takie jak zmniejszenie bólu i przyspieszenie regeneracji w przypadku urazów mięśniowych. Masaż jest również szeroko stosowany w technikach relaksacyjnych. Pod wpływem dotyku i stymulacji tkanek zachodzi wiele procesów, od których zależny jest efekt końcowy terapii. Poniżej przedstawię parę teoretycznych podstaw pozwalających na lepsze zrozumienie tego zjawiska.

Kondycja jest jednym z tych parametrów sprawności fizycznej, który okazuje się niezwykle przydatny w najbardziej przyziemnych sytuacjach codziennych, nie mówiąc już o zastosowaniu w większości sportów. Szczególnie teraz, w czasach „po-covidowych” u wielu ludzi pojawiło się zapotrzebowanie na zbudowanie lub odbudowanie wydajności swoich organizmów. Artykuł ten stara się wyjść na przeciw tej potrzebie.

W każdej dyscyplinie sportu droga do mistrzostwa wymaga wzniesienia się na najwyższy poziom kondycji fizycznej. Opanowanie typowych wzorców ruchowych, przyswojenie umiejętności technicznych, sprawność fizyczna w połączeniu z nauką taktyki we współzawodnictwie jest wyzwaniem dla młodych zawodników na wiele lat. W każdej dyscyplinie występuje dużo charakterystycznych wzorców ruchowych. Wykonywanie ich w nadmiernej ilości w długich przestrzeniach czasowych, powoduje występowanie reakcji w organizmie manifestujących się dużymi zmianami adaptacyjnymi.

Rozciąganie, mobilizacja, stretching – aktywny, pasywny, dynamiczny. Łatwo się pogubić. Co znaczą wymienione określenia? Czy jest między nimi różnica? Dlaczego się rozciągamy? Czy powinniśmy to robić? Jeżeli tak, to kiedy? Pytania takie jak te przez wiele lat prowadziły do sprzeczek w świecie sportu, treningu i fizjoterapii. Wciąż prowadzą. Urosło też wokół nich wiele mitów, ale na nasze szczęście literatura naukowa około tego tematu rozrosła się już na tyle, iż jest w stanie udzielić przynajmniej częściowych odpowiedzi na większość z nich.

Rozciąganie, mobilizacja, stretching – aktywny, pasywny, dynamiczny. Łatwo się pogubić. Co znaczą wymienione określenia? Czy jest między nimi różnica? Dlaczego się rozciągamy? Czy powinniśmy to robić? Jeżeli tak, to kiedy? Pytania takie jak te przez wiele lat prowadziły do sprzeczek w świecie sportu, treningu i fizjoterapii. Wciąż prowadzą. Urosło też wokół nich wiele mitów, ale na nasze szczęście literatura naukowa około tego tematu rozrosła się już na tyle, iż jest w stanie udzielić przynajmniej częściowych odpowiedzi na większość z nich.

Mięsień czworogłowy uda to masywny mięsień, który zajmuje niemal całą przednią przestrzeń kości udowej. Rozciąga się on od kolca biodrowego przedniego dolnego i trzonu kości udowej, poprzez rzepkę i jej więzadło, aż do guzowatości piszczeli. Jest głównym prostownikiem stawu kolanowego oraz współdziała przy zgięciu stawu biodrowego i pomaga w stabilizacji kolana.

Plastyczność mózgu jest faktem. Jeszcze do dziś nie wszyscy naukowcy wierzą w tę wiadomość, wszechstronnie przebadaną i udowodnioną.

Wielu z nas myśli o kręgosłupie jako 33-34 strukturach kostnych, obwiązanych więzadłami, ścięgnami i mięśniami. Pomimo występujących między nimi nieoczywistych połączeń, stanowią one zharmonizowaną spójną całość, która stanowi trzon człowieka.

Lokomocja człowieka w codziennym życiu i w warunkach większości dyscyplin sportowych odbywa się w pewnej stałej sekwencji działania układu czynnego ruchu, w skład którego wchodzą elementy kurczliwe (brzuśce mięśniowe) oraz bierne – sprężyste (ścięgna, powięzi i inne elementy tkanki łącznej). Mowa o cyklu rozciągnięcie-skurcz (CR-S lub SSC – ang. stretch-shortening cycle)

Prezentowany artykuł mierzy w stereotypy dotyczące prozdrowotności. Myślą przewodnią tekstu jest głównie trening siłowy, rozszerzony o umiarkowany lub ciężki trening wydolnościowy. Środowisko medyczne w Polsce nadal traktuje taki trening jako zbyt przeciążający, zalecany wyłącznie sportowcom, a nawet niezdrowy.

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co poza inteligencją i przeciwstawnymi kciukami odróżnia homo sapiens od reszty królestwa zwierząt? Widoczną na pierwszy rzut oka różnicą pomiędzy nami, a zwierzętami jest nasza wyprostowana, dwunożna postawa ciała. Fakt, że w dwunożności nie mamy sobie równych, świadczy o tym, że z ewolucyjnego punktu widzenia jest to nie lada wyczyn.

Oddech powinien być jednym z ważniejszych elementów sprawdzanych przez trenerów (fizjoterapeutów) podczas pierwszego spotkania z klientem. Niestety jest on dość często bagatelizowany podczas treningów lub terapii, a jest to bardzo istotny czynnik, który może ułatwiać bądź utrudniać czynności w życiu codziennym.

Artykuł zainspirowany tekstem w zakresie neuronauk, który pojawił się w magazynie Scientific American w grudniu 2020 r. pt. “Choroba umysłu lub mózgu. Tajemnicze zaburzenie nazywane w przeszłości histerią, narusza podział na psychiatrię i neurologię”.

Grasica to ważny narząd naszego ciała. Jest to gruczoł wydzielania wewnętrznego, który jest niezbędny dla układu odpornościowego. Znajduje się za mostkiem, w śródpiersiu. Zbudowana jest z kory (podzielonej na zraziki) i rdzenia.

Można śmiało powiedzieć, że wszystko sprowadza się do efektywnej nauki — rozumianej oczywiście w kategoriach nauki motorycznej (ang. Motor Learning). To dziwne, że wiemy o niej tak mało, szczególnie w rozumieniu coraz bardziej popularnej „motoryki”, będącej niejako wyróżnikiem współczesnego trenera.

Ruch każdej komórki odbywa się w dwie strony: od centrum na zewnątrz i od zewnątrz do środka. Te dwa ruchy nakładają się na siebie i równoważą. Można je nazwać siłami ściągającymi i rozciągającymi.

Fizjologia zaburzeń posturalnych została po raz pierwszy wprowadzona przez znanego czeskiego fizjologa mięśniowego Vladimira Jandę [2]. Janda jest również pierwszym autorem, który do świata rehabilitacji i ćwiczeń korekcyjnych wprowadza pojęcie „wzorca ruchowego” — pewnego schematu, który można przewidzieć przez jego optymalny przebieg (inicjację ruchu i ew. kompensacje) [1].

Mindset to popularne hasło, które zyskuje na znaczeniu gdy pracujemy z motywacją podopiecznego. Nie jest tajemnicą, że brak odpowiedniego psychologicznego stosunku do pracy nad swoim fizycznym i ruchowym rozwojem przekreśla długofalowe efekty ćwiczeń lub sportowej praktyki.

Każdy z nas wielokrotnie walczył o utrzymanie samodyscypliny. Jeśli często obiecujesz: „od poniedziałku przechodzę na dietę” lub „to moja ostatnia paczka papierosów”, to oznacza, że chcesz zmienić dotychczasowe przyzwyczajenia lub nałogi.

Dzisiejsze czasy zmuszają nas do nieustannego biegu i bezwzględnego dążenia do założonych celów, zawodowych, prywatnych jak i sportowych. Bycie „fit”, w dobrej formie, cieszenie się idealnym zdrowiem jest teraz wysunięte niemalże na piedestał.

Dla jednych pasja nie do wytłumaczenia, poryw serca, wielka miłość. Dla innych zbędna fanaberia zagrażająca życiu i balansowanie na granicy życia i śmierci. Wspinanie.

Współczesność zmusza nas do ekstremalnego i często bezrefleksyjnego biegu przez życie. W nastawionym na konsumowanie dóbr materialnych społeczeństwie, nie ma miejsca na ból – zwyczajnie nie pasuje on do naszych czasów.

Urazy w obszarze stawu skokowego stanowią bardzo liczny odsetek urazów kończyn dolnych [1]. Do najczęściej występujących można zaliczyć skręcenia i zwichnięcia różnego stopnia oraz złamania końców dalszych kości piszczelowej oraz strzałkowej.

Około 4 miliony lat temu wyprostowaliśmy się i zaczęliśmy chodzić na dwóch kończynach. Nasze mięśnie brzucha musiały się przekształcić w dno brzucha i dać oparcie dla narządów wewnątrz. Osłabienie powłok brzucha i powięzi utrzymującej płuca doprowadza do przeciążenia dna miednicy.

Skręcenie stawu skokowego jest jednym z najczęstszych urazów sportowych. Definiuje się je głównie jako stan powodujący uszkodzenie więzadeł pomagających stabilizować staw.

Dlaczego trening siłowy kobiet jest niezbędny w dążeniu do upragnionej sylwetki? Poniżej przedstawię argumenty, które pozwolą obalić mity od zawsze królujące w damskim gronie.

W dobie, kiedy sport amatorski zaczyna być czymś więcej niż tylko sposobem na spędzenie wolnego czasu, duże obciążenia potrafią doprowadzić do złamań zmęczeniowych. W sytuacji, gdy bezustannie forsowane tkanki nie są w stanie znosić kolejnych obciążeń, nawet niewielki, niewinny ruch potrafi doprowadzić do poważnego uszkodzenia tkanek miękkich, a w najlepszym wypadku do złamania.

Funkcją kończyny górnej są wszystkie czynności manipulacyjne związane z czynnościami dnia codziennego. Jeśli jej zakres ruchu lub siła jest ograniczona, człowiek staje się poniekąd niezdolny do tych czynności i musi znaleźć nowy wzorzec ruchu do ich wykonania, często połączony z kompensacją.

Tytuł „trenera medycznego” kojarzy nam się z rehabilitacją i przywracaniem utraconych funkcji organizmu. Warto zauważyć, iż trener posiadający wiedzę o prawidłowym funkcjonowaniu ciała jest odpowiedzią na wzrastające zapotrzebowanie klientów uprawiających sport zawodowo lub amatorsko na bardzo wysokim poziomie.

Witam w świecie nieograniczonych możliwości funkcjonalnej pracy z ciałem! Jeśli wydaje się Tobie, że o treningu funkcjonalnym już wszystko zostało powiedziane, to pozwól że pokażę Ci że ślizgasz się po powierzchni tego obszernego zagadnienia.

Celem treningu sportowego jest wywołanie pożądanej adaptacji organizmu na różnych poziomach, która ma przekładać się na poprawienie określonych zdolności motorycznych. Aby wywołać taką adaptację na poziomie fizjologicznym konieczne jest poddawanie zawodnika obciążeniu treningowemu, do którego nie jest zaadaptowany – nazywamy to zasadą przeciążenia.

W ostatnich latach słowo „funkcjonalny”, we wszystkich możliwych odmianach i przypadkach stało się jednym z modniejszych pojęć używanych w świecie fitness czy designu. Funkcjonalne jest teraz wszystko – wyposażenie kuchni, projekt wnętrza nowoczesnego samochodu, trening, dieta.

Centrum Ruchu i Terapii BODYWORK® w Poznaniu to miejsce, którego ścisła definicja wymyka się tradycyjnym ramom tego co rozumiemy przez słowa takie jak fitness czy fizjoterapia. Jest tak ponieważ stawiamy najwyższe standardy rzucając wyzwanie wyżej wymienionym branżom i zmieniając model pracy z klientem. Pozwól, że spróbuję wymienić główne punkty opisujące to, czym tak naprawdę jesteśmy.

Zdarzało Ci się czuć cierpnięcie pośladka w trakcie lub po długiej jeździe samochodem? A może z przerażeniem zauważyłeś/aś drętwienie schodzące wzdłuż nogi i kojarzysz je z długotrwałym siedzeniem przy biurku?

Wielu sportowców pragnie zredukować ilość tkanki tłuszczowej w celu poprawy wydolności, zbicia wagi przed zawodami czy dla uzyskania lepszych efektów sportowych. Zbyt duża ilość tłuszczu zwiększa ogólną masę ciała i jest niekorzystna w przypadku większości dyscyplin sportowych.

Pinopresura jest polską metodą stworzoną przez lek. med. Radosława Składowskiego. Stanowi pomost pomiędzy medycyną konwencjonalną a niekonwencjonalną.

Myśląc o treningu natrafiamy czasem na ograniczone pojmowanie człowieka. Zbierając informacje od klienta pytamy o charakter pracy, odżywianie, patrzymy na postawę, mierzymy skład ciała.

Frans Bosch jest światowej sławy autorytetem w zakresie treningu atletycznego i rehabilitacji sportowej, który 20-22 października odwiedzi po raz pierwszy Polskę. Jego koncept rewolucjonizuje współczesne podejście do nauczania motorycznego i przywracania sprawności po urazach [1].

Artroskopia, osteotomia, plastyka, ligamentotomia – chyba każdy kto boryka się z przewlekłym bólem mięśniowo-szkieletowym napotkał co najmniej jedno z tych pojęć. Nic dziwnego. Postęp medycyny sprawił, iż powszechność wykonywania zabiegów operacyjnych związanych z urazami (zerwanie więzadeł, uszkodzenia łąkotek), czy też zwyrodnieniami w obrębie stawów obwodowych jest czymś naturalnym.

Opieka nad kobietą w ciąży to nie tylko zadanie dla lekarza ginekologa czy szkoły rodzenia, ale również duże pole do działań dla fizjoterapeuty. Większość kobiet zgłasza się do szkół rodzenia, gdzie poza edukacją z zakresu opieki nad noworodkiem spotkać się można również z ofertą masażu prenatalnego oraz gimnastyki i jogi dla kobiet w ciąży. Najważniejsze jest dostosowanie działań do indywidualnych potrzeb klientki z uwzględnieniem jej predyspozycji i stanu zdrowia.

Każdy kto wspiera motorycznie sportowców, często zadaje sobie bardzo ważne pytanie – czy praca wykonana na siłowni przekłada się na rzeczywistą aktywność sportową? Zjawisko to, określane jako “transfer”, to jeden z najbardziej pożądanych efektów treningowych, którego oczekuje klient-sportowiec we współpracy z trenerem przygotowania motorycznego.

„Żyjemy tak długo, jak funkcjonują nasze narządy wewnętrzne. Możemy się poruszać, pod warunkiem że pracują nasze kości, więzadła i mięśnie.”

Jednym z najczęstszych powodów, z jakimi pacjenci zwracają się o pomoc do fizjoterapeutów, jest uczucie dyskomfortu lub bólu z towarzyszącym zaburzeniem sylwetki górnej części ciała. Ma to niewątpliwie bezpośredni związek z długotrwałym przyjmowaniem pozycji siedzącej (western seated posture), która nieodzownie towarzyszy zachodniemu stylowi życia.

Krzysztof Stępień, nasz kolega i klient, przez kilka miesięcy przygotowywał się do wyjątkowo trudnego maratonu na biegunie północnym. W naszym Centrum był pod opieką trenera Jakuba Grzędy, ponadto korzystał z usług dietetyka Joanny Szurkowskiej.

Jednostki treningowe o charakterze plyometrycznym są technikami pozwalającymi połączyć ze sobą takie cechy motoryczne jak siła i szybkość, w efekcie wytwarzając moc. Trening plyometryczny wykorzystuje dwa rodzaje fizjologicznych własności ludzkiego organizmu; są nimi rozciągnięcie czynnościowe mięśnia oraz odruch na rozciąganie o charakterze centralnym, tzw. stretch reflex.

Ciało ludzkie jest doskonałe. Bez względu na to, czy bliższa Ci jest teoria wielu milionów lat ewolucji czy skłaniasz się raczej za boskim dziełem stworzenia, nasze ciała są doskonałe. Albo inaczej…. mają potencjał do doskonałości. Nie wierzysz?

Choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi główną przyczynę doświadczania bólu i niepełnosprawności przez ludność krajów wysoko rozwiniętych. Zachodni pęd życia, sedentaryzm, brak aktywności fizycznej oraz niezrównoważona dieta prowadząca do nadwagi i otyłości są głównymi czynnikami wpływającymi na coraz większy odsetek osób ze zdiagnozowaną chorobą zwyrodnieniową.

Poniższy tekst stanowi podsumowanie szkolenia Mastercourse: Breathing Pattern Disorders, które w zeszły weekend poprowadził w Warszawie Leon Chaitow i w którym miałem wielka przyjemność wziąć udział. Kluczowe refleksje postanowiłem zestawić na świeżo oraz podzielić się nimi na blogu.

Nasza kultura trzyma cały czas stopę na uwięzi. Nie jest to przesada w ustach fizjoterapeuty, trenera medycznego, który codziennie zmaga się z problemami natury funkcjonalnej ciała klienta.

Człowiek to istota niesamowita, zdolna do niezwykłych rzeczy. Za pomocą swoich rąk oraz umysłu potrafi stworzyć fantastyczne, zapierające dech w piersiach konstrukcje, budowle, dzieła sztuki czy maszyny, które coraz bardziej zastępują ludzkie działania i funkcje, nawet te najbardziej podstawowe, jak oddychanie (respirator).

Oto druga część serii artykułów poświęconych „utraconej sztuce życia”. W części pierwszej przedstawiłem ogólny rys zagadnienia oraz to, że „umiejętność odpoczywania” jest funkcją koordynacyjną – podobnie jak przysiad czy wykrok. Trenerzy śledzący poprzedni tekst dowiedzieli się również, że zdrowie biomechaniczne to nie tylko ruch. Zdrowie to regulowane jest naturalnie w fazie regeneracji, na którą składają się dwie bardzo ważne dziedziny życia każdego z nas oraz naszych klientów – odpoczynek i sen.

W mojej praktyce nauczycielskiej często spotykam się z pytaniami: Czy joga nie kłóci się z założeniami treningu funkcjonalnego? Czy należy ją porównywać do stretchingu? Przekraczanie naturalnych zakresów ruchów i wykonywanie zaawansowanych pozycji, zwłaszcza u osób początkujących, nie jest głównym celem jogi. Wstępnym kierunkiem pracy jest nauka świadomości ciała co do jego ułożenia w przestrzeni oraz uzyskanie mobilności i stabilności we wszystkich strukturach ciała.

Mięśniowo-powięziowe punkty spustowe są jedną z najbardziej pomijanych przyczyn ostrego i chronicznego bólu, jednocześnie stanowiąc najpowszechniejszy powód dolegliwości bólowych w układzie mięśniowo-szkieletowym. Ich ignorowanie może prowadzić do zmniejszenia zakresu ruchu w dotkniętych bólem mięśniach, najczęściej tych odpowiedzialnych za utrzymanie postawy ciała.

Szeroko zakrojone badania naukowe na skalę europejską dowodzą, że dolegliwości bólowe w obszarze kręgosłupa stanowią ok. 30% przypadków u osób zgłaszających ból. Z tego ponad 60% objawów zlokalizowanych jest w obszarze lędźwiowo-krzyżowym.

Drogi czytelniku (kliencie lub trenerze), co jeśli zaskoczę Cię twierdząc, że odpoczynek i sen są umiejętnościami koordynacyjnymi podobnie jak przysiad czy bieganie? Wyobraźcie sobie igrzyska, w których zwycięzcą staje się ten, kto jako pierwszy wprowadza siebie w stan całkowitej dominacji przywspółczulnego układu autonomicznego odpowiedzialnego za relaks i takie generalne szczęśliwe poczucie, że wszystko ze sobą gra idealnie – mimo pewnych przeciwności losu, które przecież spotykają wszystkich.

Koordynacja jest jednym z tych elementów sprawności fizycznej, którą niestety mamy tendencję ignorować. Większość z nas nie zdaje sobie sprawy z jej istoty w sprawnym funkcjonowaniu. Przyczyną jest przekonanie, że poziom koordynacji jest zapisany w genach i nie jesteśmy w stanie go zmienić. Nie jest to do końca prawdą. Innym problemem jest również brak wiedzy na temat istoty koordynacji.

Łączenie sportu i technologii jest nieuniknione, jeżeli chcemy osiągać coraz lepsze rezultaty. Piłka nożna nie jest wyjątkiem, a wręcz w niektórych obszarach pionierem stosowania najnowszych rozwiązań techniki.

Pozytywną i bardzo cieszącą tendencją ostatnich lat jest zwiększona dbałość o aktywność fizyczną i wysportowane ciało. Chcemy być fit i mieć dobrą kondycję. Co istotne – nie tylko wysiłek fizyczny, ale także właściwa dieta pomaga w osiągnięciu tych celów.

Stretching postrzegany jest często jako niezbędna forma zakończenia aktywności fizycznej, która zapobiega przykurczom spowodowanym np. treningiem siłowym czy bieganiem. W niniejszym artykule chciałbym przekreślić wiele utartych poglądów na temat rozciągania, ponieważ aktualne badania naukowe, doświadczenie wielu specjalistów z zakresu ruchu oraz neurofizjologia skurczu mięśniowego nie potwierdzają w pełni jego zastosowania oraz pozytywnego wpływu na sprawność fizyczną i zdrowie.

Wyobraźcie sobie żart, który rozpoczyna się od słów – „w klasie siedzą sami trenerzy personalni …”. Jeszcze dziesięć lat temu całkowicie zabawne byłoby jego zakończenie w stylu – „… i piszą kolokwium z przysiadów”. Obecnie, w polskiej klasie trenerów odnajdujemy rosnącą ilość specjalistów o klinicznym zacięciu, którzy siebie i swoich podopiecznych pragną uczynić gwiazdami atletycznej wszechstronności, a przysiadów rozbijają na cząsteczki elementarne.

Na przestrzeni ostatnich lat jednym z głównych tematów poruszanych podczas szkoleń związanych z przygotowaniem motorycznym w sporcie oraz treningiem funkcjonalnym jest planowanie jednostek treningowych. Zarówno w sporcie wyczynowym, amatorskim jak i w treningu z Klientem chcącym poprawić swoją jakość życia, dobór odpowiednich jednostek treningowych w odpowiednim okresie przygotowań jest coraz trudniejszy.